Świnica (2301)

Świnica (słow. Svinica) - szczyt w Tatrach Wysokich o dwóch wierzchołkach, różniących się wysokością o 10 m. Wyższy ma 2301 m n.p.m.. Niektórzy za trzeci wierzchołek uznają też niewybitny garb Świnickiej Kopy. Mająca kształt szerokiej piramidy skalnej Świnica jest pierwszym od zachodu wybitnym szczytem (o wybitności ponad 100 m) Tatr Wysokich i kapitalnym punktem widokowym. Wcześniej istniały nazwy: Dźwinia Skała, Szwinia Skała, Świnnica. Obecna wersja ustaliła się w pierwszej połowie XX wieku.

Dwa wierzchołki Świnicy rozdziela przełęcz - Świnicka Szczerbina Niżnia (2278 m n.p.m.). Punktem zwornikowym, przez który przebiega granica państwowa pomiędzy Polską a Słowacją, jest jej główny wierzchołek. Szczyt leży w miejscu załamania się głównego grzbietu Tatr pod kątem prostym i odejścia bocznego łańcucha, przez który poprowadzono szlak Orlej Perci.

W grani głównej Tatr, najbliżej Świnicy, położone są: Walentkowa Przełęcz i Walentkowy Wierch (2156 m n.p.m.) na południowy wschód w kierunku Liptowskich Murów oraz Świnicka Przełęcz i Pośrednia Turnia (2128 m n.p.m.) na zachód w kierunku przełęczy Liliowe i Kasprowego Wierchu (Tatry Zachodnie). Boczny łańcuch schodzi ze Świnicy przez Gąsienicową Turnię (2279 m n.p.m.) na Zawrat. Szczyt Świnicy góruje nad trzema dolinami: Doliną Gąsienicową z Halą Gąsienicową, Doliną Pięciu Stawów w Polsce i Doliną Cichą (Tichá dolina) na Słowacji, a dokładniej nad górnymi ich piętrami: Dolinką pod Kołem, Świnicką Kotlinką i Doliną Walentkową (słow. Kamenná Tichá).

Próby zdobycia szczytu były podejmowane już na początku XIX wieku (Stanisław Staszic w 1805, próba nieudana). Jako pierwsi na niższym wierzchołku stanęli austriaccy oficerowie, dokonujący pomiarów topograficznych w 1822. Zdobywcą wyższego z wierzchołków został w 1867 przewodnik tatrzański Maciej Sieczka, po czym, podczas tej samej wyprawy, wprowadził ks. Eugeniusza Janotę, Bronisława Gustawicza i Stanisława Librowskiego. Pierwszego wejścia zimowego dokonał Jerzy Maślanka 30 grudnia 1907, co na owe czasy było sporym wyczynem.

W obrębie masywu Świnicy wydarzyły się liczne wypadki śmiertelne (łącznie ok. 30 - w tym kilka samobójstw, Świnica pod względem ich liczby przoduje w Tatrach). Jest bardzo niebezpieczna w czasie burzy. W 1939 od uderzenia pioruna zginęło na niej 5 harcerzy wraz z opiekunem.