Cicha Dolina Liptowska

Cicha Dolina Liptowska lub po prostu Cicha Dolina; Tichá dolina; Tychatal, wyjątkowo Stilles Tal; Ticha-völgy, rzadko Csendes-völgy. S. Wielka dolina walna, ok. 14 km długa, oddzielająca Tatry Zach. od Tatr Wys. na pd. od gł. grzbietu tatrz. Otaczają ją Czerwone Wierchy, Goryczkowa Czuba, Kasprowy Wierch i Beskid (należące do Tatr Zach.), a z Tatr Wys.: Świnica, Walentkowy Wierch, Gładki Wierch, i Liptowskie Kopy.

Doliną tą płynie Cicha Woda Liptowska, a jedynymi jeziorkami, leżącymi w bocznych odnogach C.D.L., są Tomanowe Stawki i Walentkowy Stawek. Górna część głównej gałęzi C.D.L., ciągnąca się od ujścia Walentkowego Potoku w górę pod Zawory i Gładką Przełęcz, to » Wierchcicha Dolina. Nieco poniżej wylotu C.D.L. i jej zbiegu z Koprową Doliną, leży osiedle Podbańska. C.D.L. po obu swych stronach ma szereg bocznych odnóg, które wcinają się częściowo w stoki Tatr Zach., a częściowo Tatr Wys. Nazwa C.D.L. pochodzi od Cichej Wody Liptowskiej.

 

Od XVII do poł. XX w.w C.D.L. i jej odnogach wypasali owce i woły mieszkańcy wsi lipt., gł. Kokawy i Wychodnej, a pasterze podh. poprzez gł. grzbiet tatrz. zachodzili też często z owcami na stoki Tatr Zach. nad C.D.L., a także do Walentkowej Doliny i górnej części Wierchcichej Doliny. Dawne pasterstwo i rabunkowa gospodarka leśna spowodowały duże zniszczenia szaty roślinnej i pokrycia glebowego w C.D.L., będąc też jedną z przyczyn wielkich lawin śnieżnych na stokach tej doliny. Zwierzynę w C.D.L. płoszyło dawne pasterstwo, a trzebiły polowania i kłusownictwo (także górali podh.).
Już w XIX w. zaczęto ograniczać pasterstwo w C.D.L., a skończyło się ono zupełnie po powstaniu TANAPu. Znaczna część tej doliny i jej stoków stanowi obecnie ścisły rezerwat, ale duże zniszczenia wynikają nieraz z ogromnych lawin śnieżnych i wiatrołomów.

 

Dawniej C.D.L. była dość często odwiedzana przez pol. turystów i także przez pol. narciarzy, gdyż z Zakopanego przez przełęcze od Tomanowej Przełęczy aż po Gładką Przełęcz i przez C.D.L. prowadziły uczęszczane szlaki na Zawory, do Podbańskiej, pod Krywań i w ogóle na Liptów. W czasie II wojny świat. przez C.D.L. prowadziły szlaki » kurierów pol., a pod koniec wojny działali tu » partyzanci. Obecnie istnieje tu tylko jeden szlak dozwolony dla turystów: z Podbańskiej dnem C.D.L. na Zawory.